• Vorige
• 1 of 2
• Volgende

In december 2010 schreef ik een blog over vakantiedagen. Op het moment van schrijven van die bewuste blog, waren er al voortekenen van een wetswijziging. De regering wil nu eens een einde maken aan de zogeheten verlofstuwmeren. In deze nieuwe wet zullen sommige vakantiedagen sneller vervallen en, in het kader van lastenverlichtingen, wordt het een stukje ingewikkelder…

Een stuwmeer?

Wij, nijvere arbeiders in Nederland, gaan te weinig op vakantie of nemen te weinige verlofuren op. We zouden er meer op uit moeten trekken, de paden op de lanen in. Omdat wij dit nu niet doen, hebben wij inmiddels enorme stuwmeren van vakantiedagen opgebouwd. Het gemiddelde stuwmeer schijnt maar liefst 19 dagen groot te zijn.

Wat is de huidige situatie?

Een fulltime werknemer bouwt in veel gevallen op dit moment ongeveer 2 vakantiedagen per maand op. Het betreft hier wel een gezonde, werkende fulltimer. Langdurige zieke werknemers bouwen namelijk alleen vakantiedagen op over de laatste 6 maanden van de ziekteperiode.

Alle vakantiedagen die wij nu opbouwen, vervallen pas 5 jaar nádat het kalenderjaar van opbouw is verstreken. Dus dagen die wij in 2011 opbouwen en niet gebruiken, zouden pas eind 2016 vervallen.

Wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen

Op 1 januari 2012 is de nieuwe wetgeving van kracht. Maar wat houdt deze nieuwe wetgeving dan eigenlijk in?

Ten eerste geldt de nieuwe wetgeving alleen voor het wettelijk minimum aantal vakantiedagen. In de Nederlandse wet is opgenomen dat je recht hebt op tenminste 4 maal de arbeidsduur per week in vakantiedagen. Dus een fulltimer die 5 dagen per week werkt, heeft recht op tenminste 20 vakantiedagen per jaar (of in uren 40 uur werken is 160 uur vakantie).

Verder geldt dat de bovenwettelijke dagen buiten de nieuwe wetgeving vallen. In veel Cao’s en arbeidscontracten is een aantal van 25 vakantiedagen opgenomen (bij fulltime). Dit zijn dus 20 wettelijke dagen en 5 bovenwettelijke dagen. Deze bovenwettelijke dagen vallen, zoals gezegd, buiten de nieuwe wetgeving. Dat betekent dat de bovenwettelijke dagen nog steeds 5 kalenderjaren mogen worden meegenomen.

Verjaringstermijnen

Wij kennen straks dus een tweetal verjaringstermijnen. Enerzijds geldt een verjaringstermijn van 6 maanden voor de wettelijke vakantiedagen. Anderzijds geldt de oude termijn van 5 kalenderjaren voor bovenwettelijke dagen. Ook geldt de termijn van 5 jaar voor vakantiedagen waarvan “vaststaat dat werknemer redelijkerwijs niet in staat is geweest die vakantiedagen op te nemen”.

Nu is het nog zo dat de werknemer altijd de oudste dagen eerst opmaakt. Vanaf volgend jaar moet je de dagen die het snelst verjaren als eerste opnemen. En, als je het mij vraagt, hier zit een uitdagende klus voor alle salaris- en personeelsadministrateurs van Nederland. Zij moeten dus nauwgezet gaan bijhouden uit welke jaren, welke dagen stammen en wat de daarbij horende verjaringstermijn is. Ik denk: een heidens karwei.

De administratie moet straks zodanig zijn ingericht dat er onderscheid valt te maken in:

• Vakantiedagen opgebouwd tot 1 januari 2012. Hiervoor geldt een verjaringstermijn van 5 jaar;
• Wettelijke vakantiedagen die zijn opgebouwd per 1 januari 2012. Daarvoor geldt een verjaringstermijn van 6 maanden na afloop van het kalenderjaar;
• De bovenwettelijke vakantiedagen opgebouwd per 1 januari 2012. Hiervoor geldt een verjaringstermijn van 5 jaar, tenzij in de CAO anders is overeengekomen;
• Vakantiedagen opgebouwd na 1 januari 2012, waarbij vaststaat dat werknemer redelijkerwijs niet in staat is geweest die vakantiedagen op te nemen. Ook hiervoor geldt een verjaringstermijn van 5 jaar.

Recht op vakantie

Sowieso heeft een werknemer recht op vakantie. Uiteraard moet de werknemer dit afstemmen met de werkgever. Straks zit daar nog de “druk” van het verjaren van de vakantiedagen bij. De werkgever moet het werk zodanig inrichten dat de werknemer in de gelegenheid wordt gesteld om zijn dagen op te kunnen maken.

Opbouw bij ziekte

De zieke werknemer heeft ook een voordeel aan deze nieuwe wetgeving. Vanaf 1 januari 2012 bouwt de zieke werknemer over zijn gehele periode van arbeidsongeschiktheid ook vakantiedagen op (oude wetgeving: alleen over de laatste 6 maanden). Wel of niet ziek, maakt dus niet meer uit. Een zieke werknemer die op vakantie gaat, levert dus ook vakantiedagen in. Gelijke monniken, gelijke kappen.

Overigens geldt dit “voordeel” voor de zieke werknemer alleen voor de wettelijke vakantiedagen. Voor wat betreft de bovenwettelijke dagen kunnen er in de CAO afwijkende afspraken worden gemaakt.

Tip van de dag

Een nauwkeurige administratie van de vakantiedagen is dus cruciaal. Niet alleen per 1 januari 2012, maar het is aan te raden de tijd tot de jaarwisseling alvast goed te benutten. Sla ook de CAO of de arbeidsvoorwaardengids er eens op na. Zijn de afspraken in jouw organisatie al aangepast?

Zorg dat er in de vakantieregistratie/ -administratie onderscheid kan worden gemaakt tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen. Het is daarbij handig om het verlof in uren bij te houden in plaats van in dagen. Dat werkt vaak prettiger, bijvoorbeeld als de werknemer een halve dag of enkele uren verlof neemt.

Sander de Meijere